چه كسى انسان را كار كن آفريد ؟ جز كسى كه او را محتاج آفريد . چه كسى وسايل دفع نياز را براى او آفريد ؟ جز كسى كه ضامن رفع حاجتى شد . چه كسى فهم و درك را به انسان اختصاص داد ؟ جز كسى كه براى او ثواب و كيفر قرار داد . چه كسى به انسان چاره‌انديشى داد ؟ جز كسى كه به او توان چاره‌انديشى داد . چه كسى به انسان توان چاره‌انديشى داد ؟ جز كسى كه حجّت را بر او تمام كرد . چه كسى امور او را كه توانايى چاره‌انديشى در آنها را نداشت ، برايش راه‌حلى پيدا كرد ؟ جز كسى كه توانايى شكرگزارى واقعى او را نداريم ؟ در آنچه گفتم ، خوب فكر كن . آيا كمى اهمال و سستى در اين نظام هماهنگ مىبينى ؟ به درستى كه خداوند از آنچه وصف مىكنند ، برتر است . پيرامون قلب و ريهء انسان « اى مفضّل ! حالا قلب را برايت تشريح مىكنم : بدان كه در مقابل روزنه‌هاى ريه ، روزنه‌هايى در قلب نيز هست تا قلب ، حرارت نگيرد . به طورى كه اگر اين روزنه‌ها ناهماهنگ شوند و ترتيب خود را از دست دهند ، نفس به قلب نمىرسد و انسان مىميرد . آيا هيچ انسان عاقلى چنين مىپندارد كه آن به خودى خود به وجود آمده و آيا عقلش ، سخن او را قبول مىكند ؟ » نر و ماده « اى مفضّل ! اگر دردى را ببينى كه به آن لوله‌اىست ، آيا آن را عبث و بىفايده مىدانى ؟ بلكه به اين نتيجه مىرسى ، كسى كه اين در را درست كرده ، در ديگرى را نيز درست كرده ، تا با آن جفت شود و همراه با هم